Serie reportages. De legendarische wereldreis met de Beagle die Darwin inspireerde tot het schrijven van de evolutietheorie, doen wij ruim anderhalve eeuw later op spectaculaire wijze over. De Stad Amsterdam, een imponerende driemaster, doet dienst als onderkomen voor wetenschappers, filosofen, kunstenaars, artiesten, schrijvers en diverse nazaten van Charles Darwin. Het schip brengt ons over drie oceanen en vijf continenten. Van september tot mei nemen Sarah Darwin (achterachterkleindochter van Charles Darwin), Dirk Draulans (bioloog) en Lex Runderkamp (journalist) de kijker mee op avontuur om te onderzoeken hoe de wereld er nu voor staat. Presentatie: Sarah Darwin, Dirk Draulans, Lex Runderkamp.

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Serie reportages. De legendarische wereldreis met de Beagle die Darwin inspireerde tot het schrijven van de evolutietheorie, doen wij ruim anderhalve eeuw later op spectaculaire wijze over. De Stad Amsterdam, een imponerende driemaster, doet dienst als onderkomen voor wetenschappers, filosofen, kunstenaars, artiesten, schrijvers en diverse nazaten van Charles Darwin. Het schip brengt ons over drie oceanen en vijf continenten. Van september tot mei nemen Sarah Darwin (achterachterkleindochter van Charles Darwin), Dirk Draulans (bioloog) en Lex Runderkamp (journalist) de kijker mee op avontuur om te onderzoeken hoe de wereld er nu voor staat. Deel 24: Redmond O'Hanlon gaat in Indonesië op zoek naar de geest van Alfred Russel Wallace; volgens sommigen de ware aartsvader van de evolutietheorie. Hij stuurde zijn bevindingen vanuit Indonesië naar Darwin, waarna Darwin ermee aan de haal is gegaan. Althans, dat zegt Roy Davies, oud-programmamaker bij de BBC. 'Een samenzwering van de...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 23: Redmond O'Hanlon gaat op zoek naar die andere held uit zijn jeugd: Alfred Russel Wallace, volgens sommigen de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was die man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond zoekt in Indonesië naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit zijn Origin of Species had gepubliceerd. In het 1e deel van dit tweeluik reist Redmond door Sulawesi, het vroegere Celebes, waar Darwins tijdgenoot Wallace een paar jaar woonde en apen uit bomen schoot, om ze te onderzoeken en daarna te verkopen. Wallace deed dat niet voor de lol: het was zijn werk en hij moest ervan leven, in tegenstelling tot Darwin voor wie geld nauwelijks een rol speelde. O'Hanlon noemt Het Maleisische eilandenrijk, het boek dat Wallace in 1869 schreef 'het beste reisboek ooit geschreven': spannend, zeer plastisch en met een groot gevoel voor menselijke verhoudingen. Samen met apenbeschermer en Wallace-adept Willie Smits struint...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 22: Redmond O'Hanlon gaat in Indonesië op zoek naar de geest van Alfred Russel Wallace; volgens sommigen de ware aartsvader van de evolutietheorie. Hij stuurde zijn bevindingen vanuit Indonesie naar Darwin, waarna Darwin ermee aan de haal is gegaan. Althans, dat zegt Roy Davies, oud-programmamaker bij de BBC. "Een samenzwering van de Darwin-clan!" Wallace deed zijn inzichten op in het Indonesische regenwoud, met name op het eiland Ternate. Van daaruit stuurde hij Darwin meerdere brieven en een essay met zijn bevindingen. Darwin begon na lezing ervan als een waanzinnige aan zijn On the Origin of Species te werken en vervalste -volgens velen- de ontvangstdatum van Wallace's essay. Waarom deed hij dat? Reikte Wallace hem de sleutel tot de evolutietheorie aan? Dus: hoe origineel was Darwins idee van natuurlijke selectie eigenlijk? En wie was die man van wie Darwin het zo op de heupen kreeg? Beagle gaat in Indonesië in twee afleveringen op zoek naar deze Wallace, samen...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 21: De clipper zeilt over de Stille Zuidzee op weg naar Moorea. Aan boord is moleculair bioloog Henk Roelink, een uitgevlogen Nederlander die in Berkeley zijn eigen onderzoekslaboratorium leidt. Hij verdiept zich in het menselijk genoom en duikt beestjes op uit de oceaan, om de overeenkomsten tussen het DNA van een willekeurig mini-organisme en dat van de mens te laten zien. Roelink: "Het is volkomen duidelijk geworden dat wij uit dezelfde bouwstenen zijn gevormd als vliegen, spinnen, kwallen, sponzen; eigenlijk als alle soorten. Dat is het ultieme bewijs van Darwins evolutietheorie die stelt dat we allen afstammen van een oerorganisme." Nu het menselijke genoom ook is ontrafeld, lijkt de sky the limit. Roelink verwacht dat iedereen binnen drie jaar zijn eigen DNA-volgorde kan laten bepalen, voor nog geen €1000. Heel nuttig om ziektes, erfelijke afwijkingen en andere ellende te voorspellen. Heel handig als je wilt achterhalen wie je vader is. En ook heel handig...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 20: In 1835 woonden er 400 man op de Galapagos: een klein groepje politieke ballingen en nog wat losse verdwaalde zielen. Sinds de invasie van gelukzoekers, toeristen en keiharde zakenlui, wordt de archipel voor de kust van Ecuador bevolkt door ongeveer 30.000 mensen. Er is sprake van armoede, een snelweg, prostitutie en vervuiling. De human footprint zorgde voor het massale uitsterven van schildpadsoorten en tot de razendsnelle invasie van allerlei soorten die op de Galapagos niet thuishoren. Kortom, de Galapagos vertegenwoordigen niet meer uitsluitend het paradijs voor biologen en andere diersoorten. En daaraan draagt iedereen zijn steentje bij: de autoriteiten, die steeds moeten kiezen tussen de snelle toeristendollar of de duurzaamheid van de omgeving; de toeristen die het allemaal met eigen ogen willen zien; de project-ontwikkelaars van zogeheten 'eco-resorts' en zelfs de evolutietheorie zelf, die door zijn goddeloosheid aanzet tot 'immoreel gedrag'. En uiteraard heeft...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 18: In de 18e aflevering is de clipper Stad Amsterdam is op weg naar Callao, vlakbij de Peruaanse hoofdstad Lima. Aan boord is Gregory Cushman, klimaathistoricus gespecialiseerd in het indrukwekkende natuurverschijnsel dat bekend staat als El Niño. Cushman - continu aan dek te vinden met een verrekijker op zijn neus - constateert dat El Niño weer in aantocht is. De klimaathistoricus vertelt dat de Peruanen vroeger munt wisten te slaan uit de radicale verandering in klimaat die El Niño tijdelijk veroorzaakt. De moderne maatschappij is die flexibiliteit kwijt. Maar er is nog iets anders aan de hand. We ontdekken samen met Cushman op het Peruaanse onderzoekschip de Humboldt dat extreme uitingen van El Niño steeds vaker voorkomen, wat beurtelings voor heel veel droogte dan wel overvloedig veel water aan land zorgt. Valt dit te wijten aan de opwarming van de aarde? Wat betekent dat voor Peru en de rest van de wereld? Aan land is Sarah Darwin op onderzoek uit. Julio Tresierra...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 17: In de zeventiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin is de Clipper Stad Amsterdam op weg naar Valparaiso. Het is de plek waar Charles Darwin in 1835 een van de zwaarste aardbevingen ooit meemaakte. Nog altijd wordt Chili regelmatig getroffen door aardbevingen. Het meest recent in 1960 toen er de recorduitslag van 9,5 op de Schaal van Richter werd gemeten. Voor de Vlaamse wetenschapper Marc Batist is dat de reden om onderzoek te doen naar de vraag welk patroon er is te ontdekken in deze catastrofes. Aan boord van de Clipper Stad Amsterdam vertelt hij over platentektoniek en het ontstaan van de Andes. Kan de geschiedenis ons leren voorspellen? Ondertussen trekken Sarah Darwin en Robbert Dijkgraaf, gelauwerd natuurkundige, te voet door de Andes, in het spoor van haar betovergrootvader die zijn expeditie door dit gebergte het hoogtepunt van zijn Beaglereis noemde. Onderweg stuiten ze op pre-Inca-rotstekeningen, op een fossiel bos en op een oeroude...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 17: In de zeventiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin is de Clipper Stad Amsterdam op weg naar Valparaiso. Het is de plek waar Charles Darwin in 1835 een van de zwaarste aardbevingen ooit meemaakte. Nog altijd wordt Chili regelmatig getroffen door aardbevingen. Het meest recent in 1960 toen er de recorduitslag van 9,5 op de Schaal van Richter werd gemeten. Voor de Vlaamse wetenschapper Marc Batist is dat de reden om onderzoek te doen naar de vraag welk patroon er is te ontdekken in deze catastrofes. Aan boord van de Clipper Stad Amsterdam vertelt hij over platentektoniek en het ontstaan van de Andes. Kan de geschiedenis ons leren voorspellen? Ondertussen trekken Sarah Darwin en Robbert Dijkgraaf, gelauwerd natuurkundige, te voet door de Andes, in het spoor van haar betovergrootvader die zijn expeditie door dit gebergte het hoogtepunt van zijn Beaglereis noemde. Onderweg stuiten ze op pre-Inca-rotstekeningen, op een fossiel bos en op een oeroude...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 16: In de 16e aflevering passeert De Clipper Stad Amsterdam Tompkins Bay en Chiloe, twee tegenpolen als het gaat om natuurbehoud. Op de eerste plek wordt het landschap beschermd dankzij het kapitaal van Doug Tompkins, oprichter van het kledingmerk The Northface. Het verpletterend mooie landschap langs de zuidpunt van Zuid-Amerika blijft zo in stand. In Chiloe is precies het tegenovergestelde aan de hand. Het is letterlijk een broedplaats van zalmkwekerijen. Deze intensieve ‘vloeibare veeteelt’ is rampzalig voor het omliggende milieu gebleken: medicijnen waarmee de ziekte-epidemieën onder de vissen werden bestreden zijn in het kustwater terecht gekomen. De zee is leeggevist om het voedsel voor de zalmkwekerijen te vergaren. En de kwekerijen zoeken steeds nieuwe plekken op om de ontkomen aan de gevreesde zalmluis. Dirk Draulans gaat op onderzoek uit. Hoe onvermijdelijk is de teloorgang van de natuur op Chiloe gezien de Zuid-Amerikaanse armoede. En in hoeverre is natuurbehoud...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 15: In de vijftiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam langs de zuidpunt van Zuid-Amerika. Het is een gebied vol legendarische namen: Kaap Hoorn, Straat Magellaen, enhet Beaglekanaal. Het is ook het gebied waar het vakmanschap van kapitein FitzRoy tot uiting kwam. Hij was naar Zuid-Amerika gezonden om te de kusten in kaart te brengen en zo en passant de greep van Groot-Britannie op het gebied te versterken. Territoriumdrift aan het uiteinde van de aarde; daarover gaat de vijftiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin: Kaapse verhalen. Aan boord de achterkleinzoon van Charles Darwin, Simon Keynes die op dit moment bezig is met een studie naar de reis van de Beagle. Het levert een prachtige confrontatie op van een nazaat en een onherbergzaam gebied. Want niet alleen maakte de zuidpunt van Zuid-Amerika een onuitwisbare indruk op alle opvarenden van de Beagle; het zware weer betekende ook bijna het einde van de...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 14: In de veertiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam in het Straat Magellaan en maakt Sarah Darwin een reis door Vuurland. De kapitein van de Beagle, Robert Fitzroy, had een persoonlijke missie in dit gebied. Op een eerdere wereldreis met de Beagle had hij 3 Vuurlandse indianen mee naar Engeland genomen om hen te ‘beschaven’. Ze waren een groot succesnummer in Engeland, zelfs de koningin drukte hen de hand. Keurig gekleed en redelijk goed Engels sprekend bracht hij hen nu weer terug. York Minster, Jemmy Button en Fuegia Basket, waren hun Engelse namen. Terug bij hun stam hadden zij de schone taak toebedeeld gekregen om de andere ‘wilden’ de christelijke normen en waarden bij te brengen. Fitzroy’s plan mislukte jammerlijk. De Vuurlandse indianen werden weggevaagd door ziekten, genocide en de goede bedoelingen vanuit het westen. Er zouden na Fitzroys debacle nog vele pogingen volgen tot kerstening van de indianen. Want...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 13 In de dertiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam van Puerto Madryn naar Punta Arenas. Destijds stond Darwin versteld van de dierenrijk die hij in zee aantrof En nog steeds vormt het een van de belangrijkste visgebieden ter wereld. Maar voor hoe lang nog? Overbevissing, duurzaamheid en verdwenen soorten, dat zijn de thema’s van deze aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin. Aan boord bevindt zich Rupert Murray, filmer en maker van onder andere de schokkende documentaire End of the Line die de VPRO op 16 december uitzendt. Katja Philippart en Mardik Leopold doen deze week onderzoek naar overbevissing. Door twee afzonderlijke observaties (plankton en vogels/walvissen) aan beide uitersten van de voedselketen, geven hun waarnemingen in onderlinge samenhang een beeld van het ecosysteem, inclusief de verstoringen daarin. Want bij overbevissing gaat het snel mis: de schommelingen worden groter. Opeens zijn er absurd veel...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 12: In de twaalfde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam van Bahia Blanca naar Puerto Madryn. Het is het domein van onder andere de Zuidkaper, een walvissoort die vroeger intensief werd bejaagd. Net als andere soorten is het imago van het dier de afgelopen eeuw totaal omgeslagen, van beangstigende vijand tot vriendelijke reus van de zee. De eeuw die begon met nietsontziende jacht eindigde met overspannen ecotoerisme. Vormt dat laatste niet opnieuw een bedreiging? En zijn we in onze idealisering van de walvis niet te ver doorgeschoten? Dat is het thema van deze uitzending. Aan boord bevindt zich Els Vermeulen, een Vlaamse bioloog die al jarenlang de kolonie Zuidkapers bij Puerto Madryn bestudeert. Ze heeft het aantal zien groeien tot zevenduizend, want het gaat op dit moment weer goed met de Zuidkaper. De populatie van het ooit met uitsterven bedreigde dier neemt op dit moment met zes à zeven procent per jaar. Wat staat volledig...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 11: De Clipper Stad Amsterdam vaart van Buenos Aires naar Bahia Blanca. Het is een traject dat Charles Darwin zelf vooral ook op land verkende. Onderweg vond hij een aantal intrigerende fossielen van uitgestorven soorten: een reuzenluiaard, een gigantisch gordeldier. Het zette hem aan het denken over de reden waarom sommige dieren het loodje legden en plaatsmaakten voor veel kleinere soortgenoten. Waren dat nieuwe soorten of hadden de oude zich aangepast? En als ze zich aanpasten, wat zegt dat over Gods schepping? Had Hij ze dan niet perfect geschapen? Daarover gaat de elfde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin: Graven in de schepping. In het voetspoor van haar betovergrootvader reist Sarah Darwin langs het traject. Destijds was Darwin nogal bevreesd dat hij niets meer zou vinden omdat andere wetenschappers hem waren voorgegaan. Maar zo'n 170 jaar later wordt er nog steeds driftig gegraven, onder ander door Theresa Manera. Zij is op zoek naar de sporen van...

Genre: Wetenschap, Informatief
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 10: In de tiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin, vaart de Clipper Stad Amsterdam van Montevideo naar Buenos Aires. Charles Darwin raakte in deze steden opnieuw in de ban van een typisch Zuidamerikaans verschijnsel in zijn ogen. Na het overweldigende tropisch regenwoud van Bahia Blanca en de gruwelijke slavernij in Rio de Janeiro, was het nu het vrouwelijk schoon dat zijn aandacht trok. Volgens de Groningse hoogleraar Bram Buunk werd hij zelfs verliefd. En dat was niet toevallig: per brief had hij gehoord dat zijn jeugdliefde Fanny Owen hem had verlaten voor een ander. Dat maakte hem ongetwijfeld ontvankelijk voor nieuwe indrukken. Seksuele selectie, aantrekkingskracht, partnerkeuze bij mannen en vrouwen, toen en nu, daarover gaat de tiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin: Darwin’s Darlings. Aan boord: Dirk Draulans, niet alleen presentator van de serie maar ook de schrijver van Het succes van slechte seks. Samen met sociaal evolutionair...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 9. De Clipper Stad Amsterdam verlaat Rio de Janeiro. Destijds maakte Darwin in Brazilië kennis met het gruwelijke verschijnsel slavernij. Hij was zelfs opgelucht het land te kunnen verlaten. De gevolgen van die zwarte bladzij zijn heden ten dage nog altijd overduidelijk zichtbaar in het land, in de vorm van raciale en sociale ongelijkheid, zagen we in aflevering 8. En dat leidt automatisch tot een volgende vraag: hoe groot zijn de verschillen binnen de menselijke soort eigenlijk? Hoe hebben de homo sapiens zich in de loop van de geschiedenis ontwikkeld? En hoe verloopt zo’n aanpassingsproces precies? Aanpassen en overleven; daarover gaat de negende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin. Met onder andere Tijs Goldschmidt, schrijver en evolutiebioloog en Spencer Wells, populatiegeneticus. Aan boord van de Clipper Stad Amsterdam wordt door NIOZ-onderzoeker Hans Witte onderzoek gedaan naar vliegende vissen. Destijds dacht Darwin aanvankelijk ten onrechte dat ze een...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 8. De Clipper Stad Amsterdam ligt in Salvador de Bahia te Brazilië. Het is de plek waar Darwin voor het eerst werd geconfronteerd met slavernij. Een schokkend verschijnsel in zijn ogen. Het leidde tot fel debat met FitzRoy en Darwin moest bijna van boord. Welke sporen van slavernij kunnen nog vinden? Sarah Darwin gaat op zoek naar de plekken en verhalen waardoor haar betovergrootvader destijds zo geschokt raakte. Twee Vlaamse onderzoekers, Tine Huyse en Bruno Gryseels buigen zich over een parasitair wormpje, de schistosoma, dat destijds met de slaven van Afrika naar Zuid-Amerika meereisde. Geneticus en antropoloog Spencer Wells is leider van het Genographic Project en al jaren op zoek naar de migratie van de moderne mens. Door DNA vanuit de hele wereld te verzamelen, probeert hij de oorsprong van de mens te achterhalen, te zien hoe mensen genetisch van elkaar verschillen en waar de mensheid naar toe evolueert. Nog steeds hebben worden de afstammelingen van slaven...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 7. De Clipper Stad Amsterdam aanbeland in Salvador de Bahia, Brazilië. Het is de plek waar Charles Darwin voor het eerst kennismaakte met de ‘overweldigende tropen’. Tegenwoordig is het tropisch regenwoud gelijk metafoor en ijkpunt. Het staat voor wild, ongerept, kwetsbaar en waardevol. Als het goed gaat met het woud, dan gaat het ook goed met de aarde, zo is de impliciete veronderstelling. Maar is dat wel zo? Is het tropisch regenwoud altijd een ongecultiveerd oerbos geweest? En vormt het werkelijk de longen van de aarde? Over die vragen gaat de zevende de aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin. ‘De overweldigende tropen’ een episode waarin niets is wat het oorspronkelijk leek te zijn. Om te beginnen is er van de overweldigende natuur die Darwin zag nog maar weinig over. De tekeningen die destijds aan boord van de Beagle werden gemaakt, verschillen in alle opzichten van het havengezicht dat boordkunstenaar Anthony Smith tegenwoordig schetst. Pas ver in het...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 6. De Clipper Stad Amsterdam is aanbeland in Fernando de Noronha, voor de Braziliaanse kust. In de loop van de tijd heeft dit ‘goddelijke eiland’ een ware metamorfose ondergaan. Tegenwoordig is het een exclusief vakantie-oord. Maar in de negentiende eeuw stond het vooral bekend als een onmenselijk verbanningsoord voor gevangenen. Presentator Dirk Draulans gaat op zoek naar het spanningsveld tussen die tegenpolen: over de tegenstelling tussen hel en paradijs, tussen geloof en wetenschap, tussen evolutietheorie en religie. Tussen het einde van de reis met de Beagle en de publicatie van ‘On the origin of species’ lagen maar liefst 23 jaar. Natuurlijk had Darwin die tijd nodig om zijn evolutietheorie te bedenken, uit te werken en te vervolmaken. Maar er was ook een nogal gelovige echtgenote die over zijn schouder meekeek. En bovendien realiseerde hij zich als geen ander de gevolgen van zijn gevaarlijke idee: in de evolutietheorie is geen plaats voor een almachtige god, voor het...

Genre: Wetenschap
Omroep:
Website: beagle.vpro.nl

Deel 5. De Clipper Stad Amsterdam maakt de oversteek naar Zuid-Amerika. Dwars de oceaan over, 1255 zeemijl van Kaapverdië naar Fernando de Noronha voor de Braziliaanse kust. Tegenwoordig is dat nauwelijks een probleem. Via GPS en satelliet valt op elk moment nauwkeurig positie en tijd te bepalen. Maar begin negentiende eeuw was het een risicovolle expeditie waarbij het zeemanschap en perfectionisme van Kapitein Robert FitzRoy duidelijk bleek. Zo nam hij maar liefst 22 chronometers mee om te allen tijde zijn precieze positie en tijd te kunnen berekenen. Wie was FitzRoy? Aan boord is Peter Nichols, biograaf van de Beagle-kapitein. Hij bewerkt zijn boek Evolution’s Captain op dit moment tot filmscenario. Hij schetst het beeld van een plichtsgetrouwe en diepgelovige aristocraat die met zijn hydrografische en metereologische kennis de voorvader was van onze eigen Erwin Krol. Nazaat Mike Fitzroy weet echter dat er een complexe en dramatische familiegeschiedenis schuilt achter deze...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 4. In de vierde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam naar Kaapverdië. Het was de eerste keer dat Darwin voet aan wal zette sinds zijn vertrek uit Plymouth. Hier bleek zijn uitzonderlijke talent met een onbevangen blik te observeren. Op Sao Vicente bekijkt Sarah Darwin met haar kinderen, in gezelschap van schrijver Redmond O’Hanlon, de dieren, planten en het landschap waaraan ook Darwin zich vergaapte. Aan boord bevinden zich de wetenschappers Anna Gorbushina en Bill Broughton die onderzoek doen naar Sahara-stof. Wat zie je als je naar iets schijnbaar onooglijks kijkt als stof? Enorme zandwolken die op kilometers hoogte door de atmosfeer waaien. Zij transporteren kleine organismen en bemesten de oceanen met voedingsstoffen voor algen. Het duo beschikt over de monsters die Darwin meer dan honderdvijftig jaar geleden verzamelde. Onderweg vergelijken ze die met het stof dat tegenwoordig neerdaalt uit de atmosfeer. Is er sprake van...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 3: De vulkaan en het ei In de derde aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam door het gebied van de Canarische eilanden. Het ooit explosieve vulkanische gebied is het perfecte decor om te praten over uitsterven. Over de grote uitstervingsgolven uit het verre verleden en het meer recente uitsterven van diersoorten door toedoen van de mens. Zou de mens zelf ook kunnen uitsterven? Onderweg pikt de clipper twee gasten op van een klein zeilbootje. Het zijn paleontologen Hanneke Meijer (28) en Bert Boekschoten (76) die op kleine, onbewoonde eilandje Selvagem Grande hebben gezocht naar uitgestorven vogelsoorten. Toen passerende schepen de plek in de afgelopen eeuwen gingen gebruiken als bevoorradingsstation was het snel gedaan met de vogelrijkdom. De aanwezige stormvogels werden doodgeslagen, gedroogd en bij wijze van fakkel aangestoken. Ondertussen beklimt Sarah Darwin met geoloog Rámon Casillas El Teide op Tenerife, de hoogste vulkaan...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 2: Plankton Deze aflevering komt geheel van zee. Na het vertrek uit Plymouth is de rust weergekeerd en buigen de opvarenden zich over het hoofdprobleem van de serie: Is de mens bezig het leven op aarde te vernietigen of is dit sterk overdreven? Aan boord zijn minister Plasterk, naast politicus ook voormalig wetenschapper met uitgesproken meningen; John Francis, een milieu-activist, die z’n inspiratie ontleende aan een jarenlange voettocht over de aarde waarin hij zwijgend de toestand in ogenschouw nam en Christopher Lloyd, schrijver van Wat is er in hemelsnaam gebeurd: ‘We moeten heel intelligent te werk gaan, willen het einde, óns einde uitstellen. Over afwenden heb ik het niet eens’. Met de presentatoren Sarah Darwin, Dirk Draulans en Lex Runderkamp buigen ze zich over de kwestie. Benedendeks doet Katja Philippart planktononderzoek en de discussie wordt bij voortduring prettig ontregeld door Redmond O’Hanlon, de bekende Britse wereldreiziger en schrijver. Want behalve...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl

Deel 1: Het vertrek In de eerste aflevering zien we de voorbereidingen voor de grote tocht, waarin de makers de wereld met dezelfde nieuwsgierigheid gaan onderzoeken als Charles Darwin. We leren de belangrijkste opvarenden kennen. Sarah Darwin, biologe, scheept in met haar gezin om in de voetsporen van haar beroemde betovergrootvader te treden en meer van hem te weten te komen. Avonturier Dirk Draulans, Vlaams bioloog en wetenschapsjournalist met grote kennis over Darwin, gaat op onderzoek: hoe ziet de toekomst van onze aarde eruit? In het kielzog van Charles Darwin, die 178 jaar geleden op de HMS Beagle vanuit Plymouth vertrok, begint de VPRO in samenwerking met Canvas en Teleac aan dezelfde reis. Het vertrek van de Clipper Stad Amsterdam op 28 augustus is het begin van een ongelofelijke zeilreis rond de wereld die acht maanden zal duren. Een avontuurlijke expeditie waarbij vooral wordt gekeken naar veranderingen op aarde en antwoord wordt gezocht op de vraag hoe onze planeet...

Genre: Wetenschap
Omroep: VPRO
Website: beagle.vpro.nl